Pomoc dla rodzin z dziećmi w Republice Czeskiej

Współczesna polityka rodzinna w Republice Czeskiej jest nastawiona głównie na pomoc rodzinom z dziećmi na utrzymaniu. Wynika to z niekorzystnego rozwoju demograficznego. Sensem polityki rodzinnej jest eliminowanie niedogodności i braków, na które rodziny są narażone i które mogą prowadzić do wykluczenia społecznego.

Celem jest zapobieganie wykluczeniu społecznemu rodzin z dziećmi we wszystkich jego sferach (środowiskowe, gospodarcze, kulturowe i symboliczne).

Najczęstszymi problemami rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym  są:

  • socjokulturowe problemy rodzin (rynek pracy, kultura, język, różne przepisy socjalne)
  • stan zdrowia niektórych członków rodziny (niepełnosprawność, uzależnienia, brak umiejętności wychowawczych)
  • ubóstwo i wykluczenie społeczne (uwagę poświęca się głównie samotnym rodzicom z jednym lub kilkorgiem dzieci)
  • brak zdolności i umiejętności wychowawczych
  • wychowanie i edukacyjne problemy dzieci
  • zabieranie dzieci z rodzin do instytucji opieki.

System wsparcia dla rodzin z dziećmi, można podzielić na kilka kategorii:

  1. wsparcie finansowe dla rodzin
  2. równoważenie pracy, życia osobistego i rodzinnego
  3. usługi pielęgnacyjne dla dzieci
  4. pomoc dla rodzin w niekorzystnej sytuacji społecznej

POMOC RODZINOM W TRUDNEJ SYTUACJI

Przede wszystkim jest to pomoc w postaci materialnej, żywieniowej, zakwaterowania, pomocy w opiece nad dziećmi i ich wychowania. Obejmuje także pomoc psychologa, mediatora, pomoc prawną.

Poradnictwo socjalne

Poradnictwo socjalne polega na zapewnieniu osobom będącym w niekorzystnej sytuacji społecznej niezbędnych informacji przyczyniających się do jej rozwiązania. Jest to głównie profesjonalne doradztwo społeczne obejmujące poradnictwo obywatelskie, małżeńskie i rodzinne, pracę socjalną z osobami niedostosowanymi społecznie, poradnictwo dla ofiar przestępstw i przemocy w rodzinie, poradnictwo społeczne i prawne na rzecz osób niepełnosprawnych i seniorów. Usługa jest bezpłatna.

Usługi socjalno-zdrowotne

Są one przeznaczone dla osób, które nie potrzebują  opieki szpitalnej, ale jednocześnie są tak bezradne, że potrzebują pomocy osób drugich, a pomoc ta nie może być wykonywana z przyczyn obiektywnych w domu. Usługi opieki społecznej świadczone w obrębie usług społeczno-zdrowotnych są płatne. Koszty procedur medycznych są pokrywane ze środków powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.

 Osobisty asystent

Jest on przeznaczony dla osób niepełnosprawnych i starszych, których sytuacja wymaga pomocy innej osoby.

 Opieka

Jest ona przyznawana osobom niepełnosprawnym, starszym i dzieciom, których sytuacja wymaga pomocy osób drugich – w środowisku naturalnym, jak i w placówkach specjalistycznych.

Wczesne usługi opiekuńcze

Usługi te są przeznaczone dla dzieci w wieku poniżej 7 lat, których rozwój jest zagrożony z powodu niekorzystnego stanu zdrowia. Jest ona bezpłatna.

Ośrodki Wsparcia
Świadczą one usługi mieszkaniowe dla osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej połączonej z utratą mieszkania. Są to domy dla rodzin, domy dla matek z dziećmi lub ojców z dziećmi).

Domy przejściowe

Są przeznaczone dla młodych ludzi poniżej 26 roku życia, którzy opuścili domy dziecka, zakład karny lub placówkę leczenia specjalistycznego.

Ośrodki interwencyjne

Pomoc w nagłych wypadkach jest  przewidziana dla osób będących w sytuacji zagrożenia zdrowia lub zagrożenia życia, które nie mogą przejściowo rozwiązać swojej niekorzystnej sytuacji życiowej.

Usługi aktywizacyjne dla rodzin z dziećmi

Przewidziane są dla rodzin z dziećmi, których rozwój może być zaburzony z powodu długotrwałego kryzysu lub innej sytuacji, której rodzice nie są w stanie pokonać.

Programy terenowe

Usługa przeznaczona jest dla osób, które nadużywają narkotyków lub środków odurzających, substancji psychotropowych, bezdomnych, ludzi żyjących w społecznościach wykluczonych i innych grup słabszych społecznie. Celem tej usługi jest dotarcie do ludzi z takimi problemami, oraz  zminimalizowanie ryzyka związanego z ich sposobem życia. Usługa może być udzielana osobom anonimowo.

Opieka nad dziećmi zagrożonymi wykluczeniem społecznym

Opiekę nad dziećmi zagrożonymi wykluczeniem społecznym obejmuje pięć ministerstw - Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Edukacji, Młodzieży i Sportu oraz Ministerstwo Sprawiedliwości.

a) Ministerstwo Zdrowia

Zapewnia pomoc i wsparcie dzieciom poniżej 3 roku życia.

b) Ministerstwo Spraw Pracowniczych i Społecznych

Zajmuje się sprawami dzieci niepełnosprawnych.

c) Ministerstwo Edukacji, Młodzieży i Sportu

W zakresie swoich zadań obejmuje prowadzenie:

  • Instytut Diagnostyczny - dzieci po skierowaniu do opieki instytucjonalnej umieszczone są w instytucie celem przeprowadzenia całościowej diagnozy dotyczącej sytuacji dziecka. Pobyt trwa zwykle przez 8 tygodni.
  • Dom Dziecka – mogą być w nim umieszczone dzieci w wieku od 3 do 18 lat. Jeśli dziecko uczy się nadal, wówczas może w takim domu przebywać do ukończenia przygotowania zawodowego (do 26 roku życia). Dzieci mieszkające w domach dziecka uczęszczają do szkół powszechnych, nie będących częścią instytucji pomocy.
  • Szkolna placówka opiekuńczo - wychowawcza – umieszczane są w niej dzieci sprawiające problemy opiekuńczo-wychowawcze, od 6 lat do zakończenia obowiązku szkolnego.
  • Instytut Edukacyjny – znajdują się w nim dzieci w wieku powyżej 15 lat z poważnymi zaburzeniami zachowania.

Ministerstwo Edukacji, Młodzieży i Sportu prowadzi ponadto poradnie pedagogiczno-psychologiczne, specjalne ośrodki pedagogiczne i ośrodki opiekuńczo-wychowawcze.

d) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej

Jednym z najważniejszych działań tego ministerstwa jest inicjowanie i wspieranie projektu "System wczesnej interwencji". System ten opiera się na 3 filarach:

  1. Zespół do spraw młodzieży -  składa się z przedstawicieli pomocy społecznej, policji, organów wymiaru sprawiedliwości, straży miejskiej, urzędu pracy, placówek medycznych, placówek oświatowych, pozarządowych organizacji non - profit. Zespół zleca i koordynuje działania skierowane do rodzin z dziećmi.
  2. Wspólny system informacyjny koordynowany na poziomie lokalnym przez pracowników pomocy społecznej
  3. Wspólne wytyczne działań pomocowych i interwencyjnych

e) Ministerstwo Sprawiedliwości

Organizuje i zapewnia efektywne, i godne wykonywanie alternatywnych kar i środków ostrożności, ochronę społeczeństwa i zapobieganie przestępczości.